Greek English  
 
Αρχική Σελίδα / Τι να Γνωρίζετε / Ιστορία
Print this page
Ιστορία

Κτισμένος σε υψόμετρο περίπου 900 μέτρων , ο Λαζανιάς είναι ένα από είναι ένα από τα γραφικότερα ορεινά χωριά της επαρχίας Λευκωσίας. Στα βορειοδυτικά γειτονεύει με το χωριό Γούρρι και στα νοτιοδυτικά με το χωριό Φαρμακάς. 

 Η διατήρηση της ομορφιάς του στο πέρασμα των χρόνων αποδεικνύει πως πρόκειται για ένα «ευλογημένο» μέρος, το οποίο αγναντεύει και προσέχει σαν κόρη οφθαλμού, η Μεγαλόχαρη, από την Μονή του Μαχαιρά.

Περιδιαβαίνοντας στα στενά πέτρινα ελικοειδή δρομάκια αναπόσπαστο κομμάτι της οικιστικής παράδοσης του νησιού μας, ο επισκέπτης ταξιδεύει σε άλλη εποχή. Πλινθόκτιστα κεραμιδένια σπίτια, μπαλκόνια με ξύλινες δοκούς, σκαλιστά παράθυρα και πόρτες, συνθέτουν την όμορφη εικόνα του  Λαζανιά. 

Επιβλητικής ομορφιάς και σημαντικής αρχαιολογικής αξίας, η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου ανάγεται στις αρχές του 19ου αιώνα και αποτελεί ένα από τους σημαντικότερους λόγους για να επισκεφθεί κάποιος το χωριό Λαζανιάς. Η πολύχρωμη διακόσμηση της ξύλινης οροφής καθηλώνει τον επισκέπτη, όπως ακριβώς καθήλωσε και τους Άγγλους μελετητές Τζέφρυ και Γκάννις , οι οποίοι εντυπωσιάστηκαν με την εικόνα που αντίκρισαν στο εσωτερικό του ναού. Περισσότερα:  Εκκλησίες

Ιστορικά Στοιχεία – Ονομασία

Σύμφωνα με τους μελετητές, η ιστορία του χωριού τοποθετείται στα Ύστερα Βυζαντινά χρόνια και το συνδέουν με την ίδρυση της Ιεράς Μονής του Μαχαιρά το 1160 μ. Χ. Σύμφωνα λοιπόν με τις μελέτες τους, οι κάτοικοι της περιοχής που βρίσκεται σήμερα το χωριό κατοικούσαν σε μικρότερους οικισμούς οι οποίοι συνενώθηκαν με πρωτοβουλία δύο μοναχών της Μονής του Μαχαιρά. Ο Λαζανιάς μαζί με άλλα χωριά της περιοχής δόθηκαν ως προνόμιο στο Μοναστήρι του Μαχαιρά κατά τη Δυναστεία των Κομνηνών, ωστόσο κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας τα προνόμια καταργήθηκαν και πέρασαν σε φράγκους φεουδάρχες. Η φραγκική οικογένεια ντε Λουζινιάν της οποίας το χωριό ήταν φέουδο, φαίνεται ότι χάρισε το όνομα στο χωριό. Συγκεκριμένα, το όνομα Λαζανιάς αποτελεί παραφθορά του ονόματος «Λουζινιάν» (Lusignan) που παραπέμπει στη φραγκική βασιλική οικογένεια των ντε Λουζινιάν. Η αρχική άποψη των μελετητών ήταν πως κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας, το χωριό, αποτέλεσε φέουδο της οικογένειας των ντε Λουζινιάν, οι οποίοι και έδωσαν το όνομά τους σε αυτό. Ωστόσο υπάρχει και η άποψη πως το όνομα δεν συνδέεται με την φραγκική βασιλική οικογένεια καθώς δεν περιλαμβάνεται το χωριό στον κατάλογο των φραγκικών φέουδων.

O Γιώργος Καρούζης στο βιβλίο του συμπληρώνει «ο πρώτος οικιστής που προφανώς έφερε το όνομα Λαζανιάς, εγκαταστάθηκε στο χωριό δημιουργώντας το φέουδο του με τους ντόπιους να εργάζονται ως κολλήγοι σ’ αυτό» (σ.331-332). 

Τέλος, υπάρχει και η άποψη μερικών μελετητών που τοποθετούν την απαρχή της ιστορίας του χωριού στα τέλη του 18ου με 19ου αιώνα, βασισμένοι στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική δομή των οικισμών του χωριού.

Πληθυσμός – Ανάπτυξη

Από το 1901 μέχρι και το 1946, ο Λαζανιάς παρουσίαζε μικρή σταδιακή πληθυσμιακή αύξηση με αποκορύφωμα το 1946 όπου οι κάτοικοι ήταν 175. Ωστόσο από το 1960 και έπειτα άρχισε, θα έλεγε κανείς, η πληθυσμιακή πτωτική πορεία. Όπως υπογραμμίζει και η Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια,  στην επίσημη την απογραφή  του 1982, το 59,5% των σπιτιών ήταν ακατοίκητα. Τέλος, σύμφωνα με τη απογραφή του 2001, στο χωριό κατοικούσαν 33 άτομα ενώ σήμερα οι κάτοικοι του χωριού, όπως αναφέρει το Κοινοτικό Συμβούλιο, είναι μόλις 7.

Ωστόσο το χωριό έχει μπει σε μια ροή ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια.  Οι λιγοστοί κάτοικοι παλεύουν να το κρατήσουν ζωντανό και θα έλεγε κανείς πως τα καταφέρνουν. Το Κοινοτικό Συμβούλιο προβαίνει συνεχώς στον προγραμματισμό έργων όπως είναι το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που αναμένεται να λειτουργήσει προσεχώς. Παράλληλα ανακαινίζονται σπίτια και βρίσκονται υπό ανέγερση ξενώνες προκειμένου να προσελκύσουν επισκέπτες.

Πάντως, όταν επισκεφτείτε τον Λαζανιά, μην ξεχάσετε να προμηθευτείτε παραδοσιακά προϊόντα που παράγουν με μεράκι οι λίγοι κάτοικοί του και είναι, τα γνωστά αποξηραμένα γευστικά φρούτα του χωριού καθώς επίσης και η κυδωνόπαστα.

Ας δούμε την πληθυσμιακή πορεία του χωριού. 

Χρονολογία

Αρ. Κατοίκων

Χρονολογία

Αρ. Κατοίκων

Χρονολογία

Αρ. Κατοίκων

1881

82

1921

141

1973

91

1891

80

1931

152

1976

45

1901

118

1946

175

1982

43

1911

143

1960

101

2001

33

             

 

 

Πηγές:

Γιώργου Καρούζη, Περιδιαβάζοντας την Κύπρο, Λευκωσία, Πόλη και Επαρχία, 2002

Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, τ. 8, εκδόσεις Φιλόκυπρος, Λευκωσία 1986

Κοινοτικό Συμβούλιο Λαζανιά

 

 

 
 
 Νοέμβριος 2018

ΔΤΤΠΠΣΚ
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930 
 
 
 
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
 
ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΛΑΖΑΝΙΑ

2618, Λαζανιάς Λευκωσία
Τηλ:  99464426
Φαξ:  22632770
Εmail: lazaniascommunity
@primehome.com


 
 
 
Designed & Developed by NETinfo Plc